2. Rủi ro khi chuyển tiền mua nhà ở nước ngoài qua kênh phi chính thức
Trước những rào cản về thủ tục pháp lý khi chuyển tiền ra ngước ngoài, không ít cá nhân đã lựa chọn kênh chuyển tiền ngầm, xách tay ngoại tệ hoặc hợp đồng vay mượn tay đôi. Tuy nhiên, chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà qua các phương thức phi chính thức này tiềm ẩn nhiều hệ lụy pháp lý và tài chính nghiêm trọng.
Trước những rào cản về thủ tục ngân hàng, không ít cá nhân đã lựa chọn giải pháp qua các kênh chuyển tiền ngầm, xách tay ngoại tệ hoặc hợp đồng vay mượn tay đôi. Tuy nhiên, việc chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà qua các phương thức phi chính thức này tiềm ẩn những hệ lụy pháp lý và tài chính cực kỳ nghiêm trọng.
2.1 Nguy cơ vi phạm quy định về quản lý ngoại hối và mức phạt hành chính
Việc chuyển ngoại tệ ra nước ngoài không qua hệ thống ngân hàng chính ngạch hoặc khai báo sai sự thật mục đích chuyển tiền cấu thành hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam.
Căn cứ theo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, các cá nhân thực hiện hành vi chuyển, vận chuyển trái phép ngoại tệ qua biên giới hoặc thanh toán ngoại tệ không đúng quy định có thể chịu mức phạt tiền lên tới hàng trăm triệu đồng. Theo Nghị định số 88/2019/NĐ-CP, cá nhân mua, bán ngoại tệ trái phép bị phạt cảnh cáo nếu giao dịch dưới 1.000 USD. Mức phạt là 10–20 triệu đồng với giao dịch từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD, 20–30 triệu đồng với giao dịch từ 10.000 USD đến dưới 100.000 USD, và 80–100 triệu đồng với giao dịch từ 100.000 USD trở lên.
Ngoại tệ hoặc tiền đồng liên quan đến hành vi vi phạm còn có thể bị tịch thu khi giao dịch từ 1.000 USD trở lên. Cơ quan chức năng có quyền áp dụng hình phạt bổ sung như tịch thu toàn bộ tang vật ngoại tệ vi phạm và ghi nhận lịch sử giao dịch tiêu cực, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện các giao dịch tài chính chính thống về sau.
2.2 Bẫy rửa tiền (AML) và rủi ro bị phong tỏa tài sản tại quốc gia sở tại
Bên cạnh các rào cản về mặt pháp lý trong nước, khó khăn lớn nhất lại nằm ở hệ thống Luật Chống rửa tiền và các quy định khắt khe trong quá trình thẩm định khách hàng. Tại Anh, Quy định về chống rửa tiền 2017 yêu cầu luật sư và đơn vị chuyển nhượng xác minh danh tính và nguồn tiền của người mua. Các rủi ro rửa tiền trong thị trường bất động sản cũng được cảnh báo, nhất là các giao dịch của người mua từ nước ngoài.
Các ngân hàng quốc tế và hãng luật ủy thác mua bán bất động sản bắt buộc phải xác minh minh bạch hai yếu tố:
-
Source of Funds (SOF - Nguồn gốc khoản tiền): Khoản tiền dùng mua nhà ở nước ngoài đến từ nguồn nào (tiền gửi ngân hàng, bán tài sản hay thu nhập từ lương)?
-
Source of Wealth (SOW - Nguồn gốc tài sản tích lũy): Quá trình tích lũy tài chính của người mua trong nhiều năm có hợp pháp và hoàn tất nghĩa vụ thuế đầy đủ hay không?
Khi chuyển tiền mua nhà ở nước ngoài qua các kênh phi chính thức (như dịch vụ hối đoái ngầm hoặc nhận tiền mặt từ bên thứ ba tại nước sở tại), tài khoản của bên nhận sẽ lập tức bị các cơ quan giám sát tài chính quốc tế phát tín hiệu cảnh báo. Ngân hàng nước ngoài có quyền từ chối nhận tiền, lập tức phong tỏa tài khoản, hoặc tịch thu tài sản cho đến khi chủ tài khoản xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh dòng tiền từ Việt Nam ra là hoàn toàn trong sạch và luân chuyển đúng tuyến ngân hàng chính ngạch.