Việt Nam: Điều chỉnh pháp lý "mở đường" cho tiềm năng phát triển "second home"

Mô hình ngôi nhà thứ 2 (Second home) ra đời từ năm 2014 với kỳ vọng là một sản phẩm hấp dẫn trong đầu tư bất động sản nhưng chưa có khung pháp lý rõ ràng. Nguồn cung của bất động sản ven biển tăng mạnh nhưng phản ứng tích cực của thị trường là ngắn hạn do vẫn tồn tại vướng mắc từ yếu tố pháp lý.

Chính kỳ vọng có thể sở hữu vĩnh viễn second home của các nhà đầu tư đã dẫn đến sự bùng nổ của thị trường này. Tuy nhiên, năm 2019, thị trường đánh dấu cú sốc đầu tiên sự đi xuống của second home khi Chính phủ ra thông báo về việc loại hình bất động sản này được coi là bất động sản thương mại và có thời gian sở hữu tối đa 50 năm.

PHÁP LÝ CONDOTEL

Tháng 2/2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có công văn số 703/BTNMT-TCQLĐĐ gửi tới các cơ quan có thẩm quyền, quy định rõ về việc cấp phép cho các dự án bất động sản không phải nhà ở, bao gồm cả condotel, officetel và các bất động sản second home khác. Theo văn bản này, đất sử dụng phát triển condotel và officetel được phân loại là đất thương mại, được nhà nước cho thuê với mục đích sử dụng thương mại với thời hạn tối đa 50 năm, hoặc 70 năm đối với các dự án quy mô lớn ở các vùng kinh tế khó khăn. Công văn số 703 cũng xác nhận rằng các nhà đầu tư trong nước có thể được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất 50 năm cho một số sản phẩm second home nhất định.

Nhận định về phản ứng của thị trường, bà Nguyễn Thanh Tú, Quản lý Bộ phận Đầu tư, Savills Hà Nội cho biết: “Hệ quả của thông báo này là second home trở nên kém hấp dẫn và các nhà đầu tư cố gắng thoái vốn khỏi thị trường. Tiếp tục bị tác động của đại dịch Covid-19, second home tiếp tục trở nên kém hấp dẫn hơn nữa khi du lịch bị ảnh hưởng nặng nề. Có thể nói, rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của thị trường này chính nằm ở thiếu hụt về khung pháp lý”.

Tháo gỡ các khó khăn về rào cản pháp lý chắc chắn sẽ có tác động tích cực đến sự phát triển của thị trường second home. Việc được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất sẽ thúc đẩy nhiều nhà đầu tư trong nước gia nhập vào thị trường, đồng thời gia tăng sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, công văn số 703 không phải là một văn bản mang tính ràng buộc pháp lý mà chỉ hướng dẫn thực hiện cho các cơ quan có thẩm quyền của địa phương. Do đó, tuy công văn số 703 được đánh giá là một trong những bước đi đầu tiên của Chính phủ trong việc xóa bỏ các rào cản pháp lý của thị trường second home, tác động của nó vẫn chưa được thể hiện rõ nét.

Như vậy, hiện nay thị trường second home đang đối mặt với rất nhiều khó khăn và thách thức nhưng những văn bản mới được ban hành cho thấy quyết tâm của chính phủ trong việc xoay chuyển tình hình, đem tới những tia hy vọng cho các nhà đầu tư.

Bộ Tài Nguyên và Môi trường dự kiến cùng với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ xây dựng sẽ cùng soạn thảo khung pháp lý sửa đổi nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản trong tương lai thông qua việc bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhà đầu tư. Với một nền kinh tế ổn định, triển vọng phát triển và sức mạnh chính trị được thể hiện rõ nét qua việc là nước đầu tiên trên thế giới ngăn chặn đại dịch thành công, Việt Nam sẽ sớm trở thành một trong những điểm đến an toàn cho việc đầu tư vào second home.